Επίκαιρο απόσπασμα από ομιλία του Λένιν στο γ' συνέδριο της ΚΔ για το αστικό και προλεταριακό κράτος

και ένα σχόλιο με βάση το απόσπασμα για την πολιτική συγκυρία που δημιουργείται με τον νέο ρεφορμισμό της Λαϊκής Ενότητας

Ο Λένιν στο 3ο συνέδριο της ΚΔ

«Εδώ φθάνουμε λοιπόν στο πιο δύσκολο πρόβλημα. Φόρος σε είδος σημαίνει, είναι αυτονόητο, ελευθερία του εμπορίου. Ο αγρότης έχει το δικαίωμα μετά την καταβολή του φόρου σε είδος, να ανταλλάξει ελεύθερα το υπόλοιπο των σιτηρών του. Αυτή η ελευθερία ανταλλαγής σημαίνει ελευθερία του καπιταλισμού. Αυτό το λέμε ανοιχτά και το τονίζουμε. Δεν το αποκρύπτουμε καθόλου. Οι δουλειές μας θα πηγαίναν άσχημα, αν σκεφτόμασταν να το κρύψουμε. Ελευθερία του εμπορίου σημαίνει μια νέα μορφή καπιταλισμού. Αυτό σημαίνει ότι εμείς σε έναν βαθμό δημιουργούμε εκ νέου καπιταλισμό. Αλλά κρατικός καπιταλισμός σε μια κοινωνία, όπου η εξουσία ανήκει στο κεφάλαιο και κρατικός καπιταλισμός σε ένα προλεταριακό κράτος –είναι δύο διαφορετικές έννοιες. Στο κεφαλαιοκρατικό κράτος κρατικός καπιταλισμός σημαίνει, ότι ο καπιταλισμός αναγνωρίζεται από το κράτος ελέγχεται από αυτό προς όφελος της αστικής τάξης και ενάντια στο προλεταριάτο. Στο προλεταριακό κράτος συμβαίνει το ίδιο προς όφελος της εργατικής τάξης με σκοπό να μπορέσει να διατηρηθεί και να αγωνιστεί ενάντια στην αστική τάξη που παραμένει ισχυρή. Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να κάνουμε παραχωρήσεις στην ξένη αστική τάξη, στο ξένο κεφάλαιο. Δίχως να θίγουμε στο παραμικρό της εθνικοποιήσεις, παραχωρούμε σε ξένους κεφαλαιοκράτες μεταλλεία, δάση, πετρελαιοπηγές προκειμένου να πάρουμε από αυτούς βιομηχανικά προϊόντα, μηχανές κτλ, ώστε με αυτόν τον τρόπο να ανορθώσουμε την δική μας βιομηχανία.» (υπογρ. δικές μου)

Η αποσκίρτηση της αριστερής πλατφόρμας από τον Συριζα ενισχύει αντικειμενικά τάσεις, στάσεις και απόψεις που ομιλούν περί κυβερνητικής εξουσίας και στην συνέχεια από τα πάνω και από τα κάτω μέσω μιας ιδιότυπης και καινοφανούς ερμηνείας της «δυαδικής εξουσίας» ανατροπής του Καπιταλισμού. Ανάμεσα στα άλλα για να στηριχθεί το εγχείρημα γίνεται επίκληση και της ΝΕΠ, που εισηγήθηκε ο Λένιν, επιχειρηματολογώντας ότι η διαχείριση Καπιταλισμού από μόνη της δεν είναι υποχρεωτικά ρεφορμιστική παρέκκλιση αρκεί να μην χάνεται από τα μάτια ο στρατηγικός στόχος.

Απάντηση σε αυτήν την άποψη δίνει η διάκριση που κάνει ο ίδιος ο Λένιν στην Εισήγησή του για την τακτική του ΡΚΚ στις 5 Ιούλη του 1921 στο 3ο Συνέδριο της ΚΔ. Η έννοια «κρατικός καπιταλισμός» είναι από μόνη της αφηρημένη και γι’ αυτό αποκτά περιεχόμενο ανάλογα με το συγκείμενο από το οποίο πλαισιώνεται. Η λέξη κλειδί είναι η έννοια της πολιτικής εξουσίας, δηλ. με άλλα λόγια το αν θα πρόκειται για ένα κράτος, το οποίο θα είναι αστικό ή προλεταριακό. Άρα σε αυτήν την πρώτη φάση γέννησης του σοσιαλισμού, το κυρίαρχο δεν είναι η έκταση των εθνικοποιήσεων ή ο χαρακτήρας τους (με ή χωρίς αποζημίωση) αλλά το ποιος τις κάνει και προς όφελος ποιου. Να το επαναδιατυπώσω για να μην παρεξηγηθώ: στην φάση που προσδιορίζεται ως «μεταβατική φάση» ή δικτατορία του προλεταριάτου όλη η τακτική πρέπει να υποτάσσεται στην κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας άρα στην ανατροπή της αστικής τάξης όσον αφορά την εξουσία που ασκεί στο κράτος, στο στρατό και σε εκείνα τα μέσα παραγωγής που είναι ζωτικής σημασίας για να υπάρχει προλεταριακό κράτος. Σε δεύτερη φάση μάλιστα και εφόσον ο εμφύλιος πόλεμος έχει κοπάσει και το προλεταριακό κράτος πατάει καλύτερα στα πόδια του, η επανεμφάνιση μορφών καπιταλισμού αποκτά ριζικά νέα χαρακτηριστικά σε σχέση με την αντίστροφη περίπτωση που χωρίς να έχεις προλεταριακό κράτος (άρα με αστικό κράτος) κρατικοποιείς (ακόμα και με τη μορφή της επίταξης άρα οιωνεί χωρίς αποζημίωση) ένα σύνολο τομέων της οικονομίας.

Κατά συνέπεια ένα κόμμα τύπου Λαϊκή Ενότητα μπορεί να δεχτεί στο πρόγραμμά του θέσεις όπως οι εθνικοποιήσεις, η έξοδος από ΕΕ, Ευρώ και άλλα εξαιρετικά "ριζοσπαστικά" μέτρα. Αν όμως αυτά τα μέτρα δεν πλαισιώνονται από το αίτημα για ανατροπή του αστικού κράτους άρα άμα δεν βάζουν το αίτημα της άμεσης κατάληψης της πολιτικής εξουσίας, τότε είτε στην καλύτερη περίπτωση θα εφαρμοστούν και θα μιλάμε για «καπιταλιστικό κράτος προς όφελος της αστικής τάξης» (όπως το χαρακτήρισε ο Λένιν στο απόσπασμα) με φιλεργατικό χαρακτήρα (προσθέτουμε εμείς στην καλύτερη εκδοχή) είτε στην χειρότερη περίπτωση η αστική τάξη που ελέγχει το κράτος και κατέχει τα κλειδιά της οικονομίας θα τσακίσει εν τη γενέσει της μια τέτοια φιλολαϊκή κυβέρνηση.

Η δική μας εκτίμηση είναι πάντως ότι ακριβώς επειδή ο συσχετισμός δυνάμεων σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο καθώς και οι αντικειμενικές συνθήκες (μη ενεργειακή και τεχνολογική-βιομηχανική αυτάρκεια της Ελλάδας) είναι εξαιρετικά δυσχερή μια τέτοια κυβέρνηση ανεξαρτήτως προγραμματικών εξαγγελιών θα κινηθεί (αν δεν ενσωματωθεί πλήρως) σε μια ομαλή έξοδο από ΕΕ-Ευρωζώνη και σε ένα modus vivendi με το κεφάλαιο ακριβώς γιατί γνωρίζει ότι δεν μπορεί να επιβιώσει μιας ευθείας αντιπαράθεσης με αυτό. Άρα αργά ή γρήγορα θα έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση με τον εργαζόμενο λαό διότι ακριβώς ούσα αυτή πλέον το αστικό κράτος και ανεξαρτήτως προθέσεων θα αναγκαστεί να συμβιβάσει αντιτιθέμενα συμφέροντα προς όφελος του κεφαλαίου. Πρόκειται για στοιχειώδη διδάγματα τόσο της επαναστατικής θεωρίας όσο και της πείρας (πχ. λαϊκό μέτωπο στην Γαλλία 36-38). Μια τέτοια κυβέρνηση όσο "ριζοσπαστική" και αν είναι (που κατά τη γνώμη μας δεν θα είναι) δεν μπορεί αντικειμενικά να πυροδοτήσει οικειοθελώς επαναστατική διαδικασία και μάλιστα θα λειτουργήσει αντίρροπα προς αυτήν, διότι 1. ως τμήμα του αστικού κράτους από την φύση της δεν μπορεί να στραφεί ενάντια στον εαυτό της και από τη φύση της θα αντιτίθεται σε θεσμούς δυαδικής εξουσίας όπως τα εργατικά συμβούλια που αναπτύσσονται σε προεπαναστατικές περιόδους 2. το κεφάλαιο θα διατηρεί τις δυνάμεις του, εφόσον μια κοινοβουλευτική κυβέρνηση που δεν ελέγχει το κράτος δεν μπορεί να του επιφέρει καίρια και έγκαιρα χτυπήματα, 3. μια τέτοια κυβέρνηση θα είναι εκ των δύο παραπάνω σημείων ταξικής συνεργασίας υπό την κυριαρχία του αστικού κράτους βεβαίως, 4. η ενιαιομετωπική λογική για να πάρουμε την κυβέρνηση μέσω αστικών εκλογών ενισχύει εκ των πραγμάτων την αδράνεια και την λογική της ανάθεσης στις μάζες που ούτως ή άλλως έτσι είναι διαπαιδαγωγημένες από τον καπιταλισμό.

Ο Λένιν στο 2ο συνέδριο της ΚΔ

Κόντρα στην εύλογη αλλά αποπροσανατολιστική ανυπομονησία να τα αλλάξουμε όλα τώρα αλλιώς χανόμαστε παραθέτουμε ένα απόσπασμα από την ομίλια του Λένιν με τίτλο "Θέσεις για τα βασικά καθήκοντα του 2ου συνεδρίου της ΚΔ"(1920) όπου μιλά για το "πως πρέπει να προετοιμάζεται άμεσα και παντού η δικτατορία του προλεταριάτου": Η στιγμή που διανύουμε στην ανάπτυξη του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος χαρακτηρίζεται από το ότι στην μεγάλη πλειοψηφία των κεφαλαιοκρατικών χωρών δεν τελείωσε -πολύ συχνά μάλιστα ούτε καν άρχισε συστηματικά- η προετοιμασία του προλεταριάτου για την πραγματοποίηση της δικτατορίας του. Από αυτό δεν συνάγεται ότι η προλεταριακή επανάσταση είναι αδύνατη στο αμεσότητα μέλλον. Είναι απόλυτα δυνατή, γιατί όλη η οικονομική και πολιτική κατάσταση είναι εξαιρετικά πλούσια σε εύφλεκτη ύλη και αφορμές για μια ξαφνική ανάφλεξη. Ένας άλλος όρος για την επανάσταση, εκτός από την προπαρασκευή του προλεταριάτου, είναι επίσης το ότι υπάρχει μια γενική κατάσταση κρίσης σε όλους τους ιθύνοντες και σε όλα τα αστικά κόμματα. Από τα παραπάνω όμως απορρέει πως για τα κομμουνιστικά κόμματα το καθήκον της στιγμής δεν συνίσταται τώρα στο να επισπευθεί η επανάσταση, αλλά στο να ενισχυθεί η προετοιμασία του προλεταριάτου. Από την άλλη μεριά, οι περιπτώσεις στην ιστορία των σοσιαλιστικών κομμάτων, που αναφέρθηκαν παραπάνω, μας αναγκάζουν να δώσουμε προσοχή στο ότι η «αναγνώριση» της δικτατορίας του προλεταριάτου δεν μπορεί να παραμένει μόνο στα λόγια.

Γι’ αυτό το κύριο καθήκον των κομμουνιστικών κομμάτων, από την άποψη του διεθνούς προλεταριακού καθήκοντος, συνίσταται τη στιγμή αυτή στο να συσπειρωθούν οι σκόρπιες κομμουνιστικές δυνάμεις, να σχηματισθεί σε κάθε χώρα ενιαίο κομμουνιστικό κόμμα (ή να ισχυροποιηθεί και να ανανεωθεί το κόμμα που ήδη υπάρχει) ώστε να δεκαπλασιασθεί η δουλειά της προετοιμασίας του προλεταριάτου για την κατάκτηση της κρατικής εξουσίας και πιο συγκεκριμένα για την κατάκτηση της εξουσίας με τη μορφή της δικτατορίας του προλεταριάτου.  Η συνηθισμένη σοσιαλιστική δουλειά ομάδων και κομμάτων, που αποδέχονται τη δικτατορία του προλεταριάτου, πρέπει ακόμα να διανύσει μεγάλη απόσταση για να φθάσει σε μια ριζική αλλαγή, σε μια ριζική ανανέωση, που είναι απαραίτητη ώστε αυτή η δουλειά να θεωρηθεί κομμουνιστική και αντίστοιχη προς τα καθήκοντα που τίθενται στις παραμονές της προλεταριακής δικτατορίας» (υπογρ. δικές μου)

Δημοσιεύτηκε από τον χρήστη Thanos Liapas

Πηγή: Ταξικές Μηχανές

6:36 μ.μ.